Kraken bij Klaverjassen
Door Ruud Vermeulen Laatst bijgewerkt:
Direct antwoord:
Kraken is een variant van klaverjassen waarbij de punten van een ronde verdubbelen. De voorhand — de speler links van de deler — kiest verplicht een troefkleur en komt uit. De tegenpartij mag dan kraken als ze denken dat de spelende partij nat gaat: daarmee verdubbelen de punten. De spelende partij mag daarna rekraken (×4), waarna de tegenpartij nog kan superkraken (×8). Roem telt niet mee in de verdubbeling. Kraken kan zowel met Rotterdamse als Amsterdamse regels gespeeld worden en wordt altijd verplicht gespeeld.
Wat is kraken bij klaverjassen?
Kraken, ook wel Wilde Boom genoemd, is een variant waarbij de inzet van een ronde kan verdubbelen. De kern is een weddenschap: denkt de tegenpartij dat de spelende partij het niet gaat halen — dat die nat gaat — dan kraken ze. Vanaf dat moment tellen de kaartpunten van die ronde dubbel. Durven ze niet, dan passen ze en verloopt de ronde gewoon.
Kraken wordt altijd verplicht gespeeld: er is geen passen bij de troefkeuze. De voorhand móét een kleur kiezen en uitkomen. Dat maakt de variant scherper dan het gewone spel, waarin je een zwakke hand nog kunt laten lopen. De algemene basis vind je bij de algemene klaverjassen regels.
De naam Wilde Boom verwijst naar het onstuimige karakter van de variant: de inzet kan als een tak alle kanten op schieten. Waar een gewoon potje netjes op 162 punten uitkomt, kan een gekraakte ronde uitgroeien tot een uitschieter die de hele partij op zijn kop zet. Dat maakt kraken geliefd bij spelers die van risico houden, en gevreesd door wie liever op zeker speelt. Het is geen apart spel, maar een spannende laag boven op het klaverjassen dat je al kent.
Hoe werkt kraken stap voor stap?
Een kraakronde verloopt in een vaste volgorde, waarbij de inzet trapsgewijs kan oplopen:
- De voorhand (speler links van de deler) kiest verplicht een troefkleur.
- De voorhand komt uit met een kaart.
- De tegenspeler die aan de beurt is, mag kraken of passen.
- Kraakt de tegenpartij, dan verdubbelen de punten van die ronde.
- De spelende partij mag daarna rekraken — punten keer vier.
- De tegenpartij mag dan nog superkraken — punten keer acht.
- Het spel wordt verder normaal gespeeld.
Let op de volgorde van wie mag kraken. Eerst is de tegenpartij aan zet: zij kraken als eersten, omdat zij inschatten of de spelende partij het gaat halen. Pas daarna mag de spelende partij terugslaan met een rekraak, en sluit de tegenpartij eventueel af met een superkraak. Elke stap verdubbelt de inzet opnieuw, dus na drie kraken staat er acht keer zoveel op het spel als in een gewone ronde.
Een uitgebreid voorbeeld van een complete kraakronde, met beslismomenten en telling, staat bij kraken stap voor stap uitgelegd.
Hoeveel punten levert kraken op?
De vermenigvuldiging loopt op met elke kraak. Omdat een ronde 162 kaartpunten telt, kan de inzet fors stijgen:
| Situatie | Puntenvermenigvuldiging | Punten (excl. roem) |
|---|---|---|
| Geen kraak | × 1 | 162 |
| Kraak | × 2 | 324 |
| Rekraak | × 4 | 648 |
| Superkraak | × 8 | 1296 |
Belangrijk: roem telt niet mee in de verdubbeling. Alleen de 162 kaartpunten worden vermenigvuldigd; gemelde roem blijft gewoon staan. Bij een superkraak kan één enkele ronde daardoor de hele partij beslissen, want er wordt tot 1.501 punten gespeeld. Hoe de gewone telling werkt, staat bij de gewone puntentelling.
Die getallen laten zien waarom kraken zo gevaarlijk is. Een superkraak van 1.296 punten is meer dan drie kwart van een hele partij, gewonnen of verloren in één ronde. Wie kraakt en het bij het rechte eind heeft, kan een achterstand in één klap goedmaken; wie ernaast zit, geeft de tegenstander een bijna onhaalbare voorsprong. Juist daarom kraken ervaren spelers niet lichtvaardig, en is een rekraak of superkraak een zeldzaamheid die alleen bij grote zekerheid wordt ingezet.
Wat is het verschil tussen kraken en normaal klaverjassen?
Bij een gewoon potje kan de voorhand passen op de troefkeuze; bij kraken is spelen verplicht. En waar de inzet normaal vastligt op 162 punten, kan die bij kraken oplopen tot het achtvoudige. Dat maakt kraken een spel van lef: je wint of verliest in één klap veel meer.
Nog een verschil zit in de roem. Bij kraken speel je roem in de hand — je meldt je roem voordat de eerste kaart van de tweede slag valt. Wie dat vergeet, is zijn roem kwijt. Verder gelden gewoon de bekende klaverjasregels.
Het grootste verschil is misschien wel de sfeer aan tafel. Bij een gewone ronde loopt het risico beperkt op, maar zodra er gekraakt wordt, staat iedereen op scherp. Een verkeerde inschatting kost dan niet een paar punten, maar een veelvoud daarvan. Dat maakt kraken een variant die je bewust kiest, met medespelers die weten waar ze aan beginnen.
Kun je kraken met Rotterdamse of Amsterdamse regels?
Allebei. Kraken is geen vervanging van de troefplicht, maar een laag eroverheen: je kiest nog steeds of je volgens de Rotterdamse of de Amsterdamse regels speelt, en kraken bepaalt uitsluitend de inzet. Wat die troefplicht precies inhoudt en waarin de twee varianten verschillen, staat bij de Rotterdamse spelregels en de Amsterdamse spelregels.
In de praktijk wordt kraken het vaakst met de Rotterdamse troefplicht gecombineerd, omdat de strengere regels goed passen bij het scherpe karakter van de variant. Maar verplicht is dat niet: spreek voor aanvang af welke troefplicht geldt en of jullie met kraken spelen. Zo weet iedereen waar hij aan toe is voordat de eerste kaart valt.
Veelgestelde vragen over kraken
Wat is kraken bij klaverjassen?
Kraken is een variant waarbij de tegenpartij de punten van een ronde kan verdubbelen als ze denken dat de spelende partij nat gaat.
Wat is rekraken en superkraken?
Na een kraak mag de spelende partij rekraken (punten keer vier). Daarna mag de tegenpartij superkraken (keer acht).
Telt roem mee bij het verdubbelen?
Nee. Alleen de kaartpunten verdubbelen. Roem blijft ongewijzigd.
Moet je bij kraken verplicht spelen?
Ja. De voorhand moet een troefkleur kiezen en uitkomen — passen kan niet.
Kun je kraken met Rotterdamse regels?
Ja. Kraken werkt met zowel Rotterdamse als Amsterdamse troefplicht.