Volgorde van de Kaarten bij Klaverjassen
Door Ruud Vermeulen Laatst bijgewerkt:
Direct antwoord:
Bij klaverjassen geldt in de troefkleur een andere volgorde dan in de andere kleuren. In troef is de rangorde: Boer, Negen, Aas, Tien, Heer, Vrouw, Acht, Zeven. In de niet-troefkleuren is dat: Aas, Tien, Heer, Vrouw, Boer, Negen, Acht, Zeven. De volgorde bepaalt welke kaart de slag wint — niet hoeveel punten de kaart waard is. Dat zijn twee verschillende dingen.
Wat is de volgorde van de kaarten in troef?
In de troefkleur staat de Boer bovenaan, met de Negen direct daaronder. Daarna volgen Aas, Tien, Heer en Vrouw, en onderaan de Acht en de Zeven. Deze rangorde bepaalt uitsluitend welke kaart een slag wint. De puntenkolom staat er ter oriëntatie bij, maar volgt een eigen logica. Het spelverloop waarin deze rangorde geldt, staat in de complete klaverjassen regels.
| Positie | Kaart | Punten |
|---|---|---|
| 1 (hoogste) | Boer (B) | 20 |
| 2 | Negen (9) | 14 |
| 3 | Aas (A) | 11 |
| 4 | Tien (10) | 10 |
| 5 | Heer (H) | 4 |
| 6 | Vrouw (V) | 3 |
| 7 | Acht (8) | 0 |
| 8 (laagste) | Zeven (7) | 0 |
Wat is de volgorde in de niet-troefkleuren?
Buiten troef geldt de rangorde die de meeste kaartspelers gewend zijn: de Aas is de hoogste, gevolgd door de Tien, de Heer en de Vrouw. De Boer zakt naar de vijfde plaats en de Negen naar de zesde. Acht en Zeven staan ook hier onderaan. Per kleur uitgesplitst staan alle kaarten per kleur op een rij.
| Positie | Kaart | Punten |
|---|---|---|
| 1 (hoogste) | Aas (A) | 11 |
| 2 | Tien (10) | 10 |
| 3 | Heer (H) | 4 |
| 4 | Vrouw (V) | 3 |
| 5 | Boer (B) | 2 |
| 6 | Negen (9) | 0 |
| 7 | Acht (8) | 0 |
| 8 (laagste) | Zeven (7) | 0 |
Waarom staan Boer en Negen bovenaan in troef?
Geen twee kaarten verschuiven zo sterk. De Boer springt van positie 5 naar positie 1 en de Negen van positie 6 naar positie 2 zodra hun kleur troef wordt. Alle andere kaarten schuiven hooguit een plaats op of neer.
Er zit een zekere logica achter. Zou de Aas ook in troef de hoogste blijven, dan lag de macht in elke kleur bij dezelfde kaarten en zou de troefkeuze nauwelijks uitmaken. Door juist 2 onopvallende kaarten naar de top te tillen, wordt de troefkleur een eigen systeem met een eigen hiërarchie. Dat maakt de keuze van troef tot een echte beslissing in plaats van een formaliteit.
Dit is de belangrijkste regel om uit het hoofd te leren, en tegelijk de meest gemaakte beginnersfout: een Aas in troef uitspelen in de veronderstelling dat hij de slag wint. Dat doet hij niet — Boer en Negen staan erboven. In het Nederlandse klaverjasjargon heeft de Negen van troef een eigen naam: de nel.
Volgorde of puntenwaarde: wat is het verschil?
Rangorde en puntenwaarde zijn twee losse systemen. De rangorde bepaalt wie de slag pakt; de puntenwaarde bepaalt wat die slag oplevert. In troef lopen ze toevallig gelijk op:
| Kaart in troef | Positie in volgorde | Puntenwaarde |
|---|---|---|
| Boer | 1 | 20 |
| Negen | 2 | 14 |
| Aas | 3 | 11 |
| Tien | 4 | 10 |
Buiten troef valt dat verband uit elkaar. De Boer staat daar op positie 5 en levert nog maar 2 punten op, terwijl hij in troef zowel de hoogste als de waardevolste kaart is. Wie beide systemen door elkaar haalt, speelt zijn kaarten op het verkeerde moment. De puntenkant staat volledig uitgewerkt in het complete puntenoverzicht.
Welke kaart wint de slag?
De hoogste kaart in de uitgespeelde kleur wint — tenzij er getroefd wordt. Een troefkaart slaat altijd elke kaart van een andere kleur, ongeacht hoe hoog die staat. Een Zeven van troef wint dus van een Aas van een gewone kleur.
Liggen er meerdere troefkaarten in dezelfde slag, dan wint de hoogste daarvan volgens de troefrangorde uit de eerste tabel. Wanneer je verplicht bent te troeven, verschilt per variant; dat staat beschreven in de regels voor troeven bij Rotterdams.
Kaarten van een kleur die niet gevraagd is en geen troef is, doen nooit mee om de slag. Gooi je een Aas van Schoppen weg terwijl er Harten gevraagd is, dan wint die Aas niets — hoe hoog hij ook staat. Zulke kaarten heten afgooiers en dienen alleen om punten veilig te stellen of juist weg te houden bij de tegenpartij. Wie zijn afgooiers verstandig kiest, geeft zijn partner onderweg bovendien informatie over wat hij nog in handen heeft.
Geldt de volgorde ook voor roem?
Nee. Roem-reeksen volgen de normale kaartvolgorde: 7, 8, 9, 10, Boer, Vrouw, Heer, Aas. De troefrangorde speelt daarbij geen rol.
Dat leidt tot een verrassende uitkomst. Boer, Vrouw en Heer van troef vormen wél een driekaart, omdat die drie in de normale volgorde op elkaar aansluiten. Boer, Negen en Aas van troef vormen er geen, ook al zijn dat in troef de drie sterkste kaarten. De details staan bij hoe roem precies werkt.
Veelgestelde vragen over de volgorde
Wat is de volgorde van de kaarten bij klaverjassen?
In troef: Boer, Negen, Aas, Tien, Heer, Vrouw, Acht, Zeven. In de andere kleuren: Aas, Tien, Heer, Vrouw, Boer, Negen, Acht, Zeven.
Welke kaart is de hoogste bij klaverjassen?
De Boer van de troefkleur is de hoogste kaart. Daarna volgt de Negen van troef.
Waarom is de Aas niet de hoogste kaart in troef?
In troef staan de Boer en de Negen boven de Aas. In de niet-troefkleuren is de Aas wel de hoogste kaart.
Wat is een nel bij klaverjassen?
Nel is de Nederlandse bijnaam voor de Negen van troef — de op één na hoogste kaart, goed voor 14 punten.
Geldt de troefvolgorde ook voor roem?
Nee. Roem-reeksen volgen de normale volgorde 7-8-9-10-Boer-Vrouw-Heer-Aas.